<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X74n1466">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1466 無量壽佛讚註</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 1466 無量壽佛讚註</title>
			<author>宋 元照撰　戒度注</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">74</idno>.<idno type="no">1466</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">無量壽佛讚註</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Basic punctuated text as provided by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識，CBETA 提供基本句讀</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>基本句讀</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00403">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00403</charName>
				<mapping cb:dec="983443" type="PUA">U+F0193</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3CC2</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>沿</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[泳-永+公]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2005-05-19T13:54:07">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X74.1466.0072b" n="0072b"/>
<lb ed="X" n="0072b01"/>
<lb ed="X" n="0072b02"/>
<lb ed="X" n="0072b03"/>
<lb ed="X" n="0072b04"/>
<lb ed="X" n="0072b05"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1466-A 無量壽佛讚註(幷引)</cb:mulu><head>No. 1466-A
<lb ed="X" n="0072b06"/><lb ed="R128" n="0143a01"/> 無量壽佛讚註<note place="inline">幷引</note></head>
<lb ed="X" n="0072b07"/>
<lb ed="X" n="0072b08"/><lb ed="R128" n="0143a02"/><p xml:id="pX74p0072b0801">大智律師所製讚詞。文約義豐。旨趣宏遠。唯心之道
<lb ed="X" n="0072b09"/><lb ed="R128" n="0143a03"/>盡於此矣。嘗慨吾宗二三豪傑註釋流行。隨言取解
<lb ed="X" n="0072b10"/><lb ed="R128" n="0143a04"/>暗乎指歸。有抑乎作者之意。深可惜焉。偶諸同道。以
<lb ed="X" n="0072b11"/><lb ed="R128" n="0143a05"/>愚曾習山家之敎。薄究斯宗。再命箋註。愚雖不敏。有
<lb ed="X" n="0072b12"/><lb ed="R128" n="0143a06"/>異前聞。遂採經論格言。直申厥旨。庶幾少悟西邁之
<lb ed="X" n="0072b13"/><lb ed="R128" n="0143a07"/>資粮。非特沽出藍之譽也。覽者取長其理。無取長其
<lb ed="X" n="0072b14"/><lb ed="R128" n="0143a08"/>情焉。</p>
<lb ed="X" n="0072b15"/><lb ed="R128" n="0143a09"/><p xml:id="pX74p0072b1501">庚午中秋日寓三江蘭若註</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0072b16"/>
<lb ed="X" n="0072b17"/>
<lb ed="X" n="0072b18"/>
<lb ed="X" n="0072b19"/>
<lb ed="X" n="0072b20"/><cb:docNumber>No. 1466</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0072b21"/><lb ed="R128" n="0143b01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>無量壽佛讚註</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0072b22"/>
<lb ed="X" n="0072b23"/><lb ed="R128" n="0143b02"/><byline cb:type="other">拙庵　戒度　註</byline>
<lb ed="X" n="0072b24"/><lb ed="R128" n="0143b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">無量壽佛讚註</cb:mulu></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0072b2401">八萬四千之妙相。得非本性彌陀。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X74.1466.0072c" n="0072c"/>
<lb ed="X" n="0072c01"/><lb ed="R128" n="0143b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0072c0101">初句擧彼果德。十六觀經相好光明各有八萬四
<lb ed="X" n="0072c02"/><lb ed="R128" n="0143b05"/>千。以本攝末故但云相。爲表因中塵勞淸淨。是故
<lb ed="X" n="0072c03"/><lb ed="R128" n="0143b06"/>相好以八萬四千爲數。衆生亦具如是法門。但由
<lb ed="X" n="0072c04"/><lb ed="R128" n="0143b07"/>未顯翻作塵勞。諸佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0072c0401" n="0072c0401"/><anchor xml:id="beg0072c0401" n="0072c0401"/>已<anchor xml:id="end0072c0401"/>悟則成勝用。維摩經云。八
<lb ed="X" n="0072c05"/><lb ed="R128" n="0143b08"/>萬四千諸煩惱門。而諸衆生爲之疲勞。諸佛卽以
<lb ed="X" n="0072c06"/><lb ed="R128" n="0143b09"/>此法而作佛事。然此相好皆是圓實。無作道品之
<lb ed="X" n="0072c07"/><lb ed="R128" n="0143b10"/>所修發。稱之爲妙。次句指佛卽性。果德高深。了知
<lb ed="X" n="0072c08"/><lb ed="R128" n="0143b11"/>生佛不離刹那。同一覺源。圓照諸法。現前一念卽
<lb ed="X" n="0072c09"/><lb ed="R128" n="0143b12"/>是諸佛法界之身。以諸如來無別所證。全證衆生
<lb ed="X" n="0072c10"/><lb ed="R128" n="0143b13"/>本有妙性。金剛錍云。故知果地依正融通。並依衆
<lb ed="X" n="0072c11"/><lb ed="R128" n="0143b14"/>生理本故也。大經云。衆生卽是佛。何以故。若離衆
<lb ed="X" n="0072c12"/><lb ed="R128" n="0143b15"/>生不得三菩提故。起信論云。所言覺義者。謂心體
<lb ed="X" n="0072c13"/><lb ed="R128" n="0143b16"/>離念。離念相者。等虗空界。無所不徧。法界一相卽
<lb ed="X" n="0072c14"/><lb ed="R128" n="0143b17"/>是如來常住法身。依此法身說名本覺。是知果佛
<lb ed="X" n="0072c15"/><lb ed="R128" n="0143b18"/>圓明之體卽我凡夫本具性德。全是衆生色心依
<lb ed="X" n="0072c16"/><lb ed="R128" n="0144a01"/>正。更無別體。旣全我心。當處顯發。但觀自心卽是
<lb ed="X" n="0072c17"/><lb ed="R128" n="0144a02"/>佛身。是故經云。心想佛時。是心卽是三十二相･八
<lb ed="X" n="0072c18"/><lb ed="R128" n="0144a03"/>十種好。是心作佛。是心是佛。又般若經云。佛是我
<lb ed="X" n="0072c19"/><lb ed="R128" n="0144a04"/>心。是我心見佛。是我心作佛。如來藏經云。我以佛
<lb ed="X" n="0072c20"/><lb ed="R128" n="0144a05"/>眼觀一切衆生貪嗔癡諸煩惱中。有如來智･如來
<lb ed="X" n="0072c21"/><lb ed="R128" n="0144a06"/>眼･如來身。結跏趺坐儼然不動。常無染汚。德相具
<lb ed="X" n="0072c22"/><lb ed="R128" n="0144a07"/>足。如我無異。維摩經云。諸佛解脫。當於衆生心行
<lb ed="X" n="0072c23"/><lb ed="R128" n="0144a08"/>中求。斯卽唯依心現。不離眞如。終日觀心。終日觀
<lb ed="X" n="0072c24"/><lb ed="R128" n="0144a09"/>佛。全心是佛。全佛是心。良由法界全體作我一念。
<pb ed="X" xml:id="X74.1466.0073a" n="0073a"/>
<lb ed="X" n="0073a01"/><lb ed="R128" n="0144a10"/>亦復全體作彌陀身。旣俱法界心佛無差。彼彼互
<lb ed="X" n="0073a02"/><lb ed="R128" n="0144a11"/>融不可思議。豈唯心佛。諸法亦然。是則世出世間
<lb ed="X" n="0073a03"/><lb ed="R128" n="0144a12"/>二死五住地獄色心依正因果。無非皆是法界圓
<lb ed="X" n="0073a04"/><lb ed="R128" n="0144a13"/>融三德秘藏。但由彌陀悟此理故。了性順修。圓證
<lb ed="X" n="0073a05"/><lb ed="R128" n="0144a14"/>三身。感四淨土。一切衆生迷此理故。背性逆修。恒
<lb ed="X" n="0073a06"/><lb ed="R128" n="0144a15"/>居三道。長埋四趣。雖全在迷。與佛所證未始暫乖。
<lb ed="X" n="0073a07"/><lb ed="R128" n="0144a16"/>但爲衆生不知三障理全是佛。卽以此理起惑造
<lb ed="X" n="0073a08"/><lb ed="R128" n="0144a17"/>業輪迴生死。長劫用理。長劫不知。不由不知而失
<lb ed="X" n="0073a09"/><lb ed="R128" n="0144a18"/>此理。現前苦果卽是法身。三惑昏暗全體照明。結
<lb ed="X" n="0073a10"/><lb ed="R128" n="0144b01"/>業纏縛皆解脫相。故荆谿云。衆生無始。唯有煩惱
<lb ed="X" n="0073a11"/><lb ed="R128" n="0144b02"/>業苦而<anchor xml:id="nkr_note_add_0073a1101" n="0073a1101"/><anchor xml:id="beg0073a1101" n="0073a1101"/>已<anchor xml:id="end0073a1101"/>。卽此全是理性三因。又云。且論無始苦
<lb ed="X" n="0073a12"/><lb ed="R128" n="0144b03"/>輪無際。與業煩惱不並不別。乃至云。是故三道及
<lb ed="X" n="0073a13"/><lb ed="R128" n="0144b04"/>以三德並無前後。性德三因無時不具。盖言三障
<lb ed="X" n="0073a14"/><lb ed="R128" n="0144b05"/>全是諸佛究竟果用。我輩今日旣知此理。必須專
<lb ed="X" n="0073a15"/><lb ed="R128" n="0144b06"/>想彌陀依正。熏乎心性顯眞佛體。雖托彼境。須知
<lb ed="X" n="0073a16"/><lb ed="R128" n="0144b07"/>依正同居一心。心具而生豈離心性者。一毫法見
<lb ed="X" n="0073a17"/><lb ed="R128" n="0144b08"/>從外來。則非大乘唯心境觀。又復。雖以彌陀一佛
<lb ed="X" n="0073a18"/><lb ed="R128" n="0144b09"/>爲境。<anchor xml:id="nkr_note_add_0073a1801" n="0073a1801"/><anchor xml:id="beg0073a1801" n="0073a1801"/>已<anchor xml:id="end0073a1801"/>具諸佛。故經云。見無量壽佛者。卽見十方
<lb ed="X" n="0073a19"/><lb ed="R128" n="0144b10"/>無量諸佛。良以諸佛同證三法秘密之藏。一佛秘
<lb ed="X" n="0073a20"/><lb ed="R128" n="0144b11"/>藏不少。諸佛秘藏不多。擧一卽諸。全諸卽一。經云。
<lb ed="X" n="0073a21"/><lb ed="R128" n="0144b12"/>一身一智慧。力･無畏亦然。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0073a22"/><lb ed="R128" n="0144b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0073a2201">十萬億刹之遐方。的是唯心淨土。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0073a23"/><lb ed="R128" n="0144b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0073a2301">初句指彼安養。經云。從是西方過十萬億佛刹。有
<lb ed="X" n="0073a24"/><lb ed="R128" n="0144b15"/>世界名曰極樂。此卽法藏比丘因中所取同居淨
<pb ed="X" xml:id="X74.1466.0073b" n="0073b"/>
<lb ed="X" n="0073b01"/><lb ed="R128" n="0144b16"/>土也。次句了土唯心者。良由現前一心本具三德。
<lb ed="X" n="0073b02"/><lb ed="R128" n="0144b17"/>名常寂光。湛然不動名之爲常。性本離染名之爲
<lb ed="X" n="0073b03"/><lb ed="R128" n="0144b18"/>寂。法界洞朗名之爲光。卽此全是唯心之體。故祖
<lb ed="X" n="0073b04"/><lb ed="R128" n="0145a01"/>師云。身土居于一心。故知心體卽常寂光。寂光諸
<lb ed="X" n="0073b05"/><lb ed="R128" n="0145a02"/>土無二無別。遮那之身與土相稱。法興報應一體
<lb ed="X" n="0073b06"/><lb ed="R128" n="0145a03"/>無差。又云。阿鼻依正全處極聖之自心。毗盧身土
<lb ed="X" n="0073b07"/><lb ed="R128" n="0145a04"/>不逾下凡之一念。但由心體本無自性。隨緣變造
<lb ed="X" n="0073b08"/><lb ed="R128" n="0145a05"/>起三土用。是故彌陀高棲安養。雖過十萬敻在他
<lb ed="X" n="0073b09"/><lb ed="R128" n="0145a06"/>域。悉我自心寂光理土。華嚴云。三界無別法。唯是
<lb ed="X" n="0073b10"/><lb ed="R128" n="0145a07"/>一心作。是故十方諸佛。一切衆生。過現未來虗空
<lb ed="X" n="0073b11"/><lb ed="R128" n="0145a08"/>刹土。唯心本具。全心發生。楞嚴云。妙覺明心徧十
<lb ed="X" n="0073b12"/><lb ed="R128" n="0145a09"/>方界。含育如來十方國土淸淨寶嚴妙覺王刹。又
<lb ed="X" n="0073b13"/><lb ed="R128" n="0145a10"/>云。十方虗空生汝心內。猶如片雲點太淸裏。況諸
<lb ed="X" n="0073b14"/><lb ed="R128" n="0145a11"/>世界在虗空耶。汝等一人發眞歸源。此十方空皆
<lb ed="X" n="0073b15"/><lb ed="R128" n="0145a12"/>悉消殞。良由此心圓具三德。周徧法界。同常寂光。
<lb ed="X" n="0073b16"/><lb ed="R128" n="0145a13"/>未有一法出我心外。未有一法非我心體。是故全
<lb ed="X" n="0073b17"/><lb ed="R128" n="0145a14"/>心是土。全土是心。心旣無外。寧有淨土懸處他方。
<lb ed="X" n="0073b18"/><lb ed="R128" n="0145a15"/>能如是解。則見彼土純是自心。非他方也。終日取
<lb ed="X" n="0073b19"/><lb ed="R128" n="0145a16"/>土。故全性起修。則非自然。終日唯心。故全修卽性。
<lb ed="X" n="0073b20"/><lb ed="R128" n="0145a17"/>則非因緣。修性俱泯。唯心體顯。又復應知。八萬相
<lb ed="X" n="0073b21"/><lb ed="R128" n="0145a18"/>好乃彌陀勝應之身。旣達本性。則三身具足四德
<lb ed="X" n="0073b22"/><lb ed="R128" n="0145b01"/>無虧。卽始覺之智也。十萬億刹乃西方同居之土。
<lb ed="X" n="0073b23"/><lb ed="R128" n="0145b02"/>若了唯心。卽是寂光無非法界。卽本覺之理也。始
<lb ed="X" n="0073b24"/><lb ed="R128" n="0145b03"/>覺滿足。本覺究顯。始本一合。無復分張。是知離身
<pb ed="X" xml:id="X74.1466.0073c" n="0073c"/>
<lb ed="X" n="0073c01"/><lb ed="R128" n="0145b04"/>無土離土無身。一法二義。何者。身亦三德。土亦三
<lb ed="X" n="0073c02"/><lb ed="R128" n="0145b05"/>德。旣俱三德。俱是法界。法界一相。身土無差。又復
<lb ed="X" n="0073c03"/><lb ed="R128" n="0145b06"/>國土屬依。佛身屬正。依正旣居一心。一心豈分能
<lb ed="X" n="0073c04"/><lb ed="R128" n="0145b07"/>所。是故彌陀身土不離我心。一念圓成全體卽佛。
<lb ed="X" n="0073c05"/><lb ed="R128" n="0145b08"/>唯心淨土不待遠求。本性彌陀豈從外覔。如是解
<lb ed="X" n="0073c06"/><lb ed="R128" n="0145b09"/>者方契圓修。若但觀彼應佛依正。豈得謂之唯心
<lb ed="X" n="0073c07"/><lb ed="R128" n="0145b10"/>本性也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0073c08"/><lb ed="R128" n="0145b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0073c0801">淨穢雖隔。豈越自心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0073c09"/><lb ed="R128" n="0145b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0073c0901">躡上唯心淨土也。雖曰淨土唯我自心。奈何此心
<lb ed="X" n="0073c10"/><lb ed="R128" n="0145b13"/>全體穢染。彼佛國土淨妙莊嚴。淨穢宛然。唯心安
<lb ed="X" n="0073c11"/><lb ed="R128" n="0145b14"/>在。當知此是識心計度。若了唯心豈存淨穢。良以
<lb ed="X" n="0073c12"/><lb ed="R128" n="0145b15"/>淨穢諸土悉是寂光全體起用。物機妄執淨穢斯
<lb ed="X" n="0073c13"/><lb ed="R128" n="0145b16"/>分。究論法體豈其然乎。如淨名經。<name role="" type="person">螺髻梵王</name>呵身
<lb ed="X" n="0073c14"/><lb ed="R128" n="0145b17"/>子云。勿作是意。謂此佛土以爲不淨。所以者何。我
<lb ed="X" n="0073c15"/><lb ed="R128" n="0145b18"/>見釋迦牟尼佛土淸淨。譬如自在天宮。仁者心有
<lb ed="X" n="0073c16"/><lb ed="R128" n="0146a01"/>高下。不依佛慧。故見此土爲不淨爾。又云。隨其心
<lb ed="X" n="0073c17"/><lb ed="R128" n="0146a02"/>淨則佛土淨。亦可例云。隨其心穢則佛土穢。迷法
<lb ed="X" n="0073c18"/><lb ed="R128" n="0146a03"/>性爲無明。名之爲穢。<anchor xml:id="nkr_note_add_0073c1801" n="0073c1801"/><anchor xml:id="beg0073c1801" n="0073c1801"/>悟<anchor xml:id="end0073c1801"/>無明卽法性。名之爲淨。此
<lb ed="X" n="0073c19"/><lb ed="R128" n="0146a04"/>乃一理之內而分淨穢。譬如淸水濁水雖殊。濕性
<lb ed="X" n="0073c20"/><lb ed="R128" n="0146a05"/>無別。所以安養之淨。湛忍之穢。雖敻隔十萬之遙。
<lb ed="X" n="0073c21"/><lb ed="R128" n="0146a06"/>同常寂光。悉我心性。旣知淨穢全是心性。心性本
<lb ed="X" n="0073c22"/><lb ed="R128" n="0146a07"/>空。淨穢無主。毗盧遮那徧一切處。一切諸法無非
<lb ed="X" n="0073c23"/><lb ed="R128" n="0146a08"/>佛性。豈容淨穢於其間哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0073c24"/><lb ed="R128" n="0146a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0073c2401">生佛乃殊。寧乖<anchor xml:id="nkr_note_add_0073c2401" n="0073c2401"/><anchor xml:id="beg0073c2401" n="0073c2401"/>己<anchor xml:id="end0073c2401"/>性。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X74.1466.0074a" n="0074a"/>
<lb ed="X" n="0074a01"/><lb ed="R128" n="0146a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0074a0101">躡上本性彌陀也。彌陀<anchor xml:id="nkr_note_add_0074a0101" n="0074a0101"/><anchor xml:id="beg0074a0101" n="0074a0101"/>已<anchor xml:id="end0074a0101"/>悟。圓證三身。衆生在迷。
<lb ed="X" n="0074a02"/><lb ed="R128" n="0146a11"/>翻成三障。迷悟且隔。<anchor xml:id="nkr_note_add_0074a0201" n="0074a0201"/><anchor xml:id="beg0074a0201" n="0074a0201"/>己<anchor xml:id="end0074a0201"/>性有乖。斯是執情。何關至
<lb ed="X" n="0074a03"/><lb ed="R128" n="0146a12"/>理。眞如界內絕生佛之假名。平等性中無自他之
<lb ed="X" n="0074a04"/><lb ed="R128" n="0146a13"/>形相。衆生三障全體是理。諸佛三身無非性具。世
<lb ed="X" n="0074a05"/><lb ed="R128" n="0146a14"/>間相常。衆生卽佛。雖見思昏倒而有理在焉。若知
<lb ed="X" n="0074a06"/><lb ed="R128" n="0146a15"/>此心與佛無殊。則十方諸佛同趣我心。故金錍云。
<lb ed="X" n="0074a07"/><lb ed="R128" n="0146a16"/>佛果具自他之因性。我心具諸佛之果德。果上以
<lb ed="X" n="0074a08"/><lb ed="R128" n="0146a17"/>佛眼佛智觀之。則唯佛無生。因中若實慧實眼冥
<lb ed="X" n="0074a09"/><lb ed="R128" n="0146a18"/>符。亦全生是佛。不二門云。但識一念。徧見<anchor xml:id="nkr_note_add_0074a0901" n="0074a0901"/><anchor xml:id="beg0074a0901" n="0074a0901"/>己<anchor xml:id="end0074a0901"/>他生
<lb ed="X" n="0074a10"/><lb ed="R128" n="0146b01"/>佛。他生他佛尙與心同。況<anchor xml:id="nkr_note_add_0074a1001" n="0074a1001"/><anchor xml:id="beg0074a1001" n="0074a1001"/>己<anchor xml:id="end0074a1001"/>心生佛寧乖一念。良
<lb ed="X" n="0074a11"/><lb ed="R128" n="0146b02"/>以唯心本具。卽心變造。全體起用。因果理同。能知
<lb ed="X" n="0074a12"/><lb ed="R128" n="0146b03"/>此者。始可與言心佛衆生無差別矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0074a13"/><lb ed="R128" n="0146b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0074a1301">心體虗曠不礙往來。性本包容何妨取舍。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0074a14"/><lb ed="R128" n="0146b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0074a1401">心之與性。或以眞妄分之。如荆谿云。隨緣不變名
<lb ed="X" n="0074a15"/><lb ed="R128" n="0146b06"/>性。不變隨緣名心。今文心性並屬乎眞。一體二名
<lb ed="X" n="0074a16"/><lb ed="R128" n="0146b07"/>耳。如楞嚴云。常住眞心。性淨明體。又云。圓妙明心。
<lb ed="X" n="0074a17"/><lb ed="R128" n="0146b08"/>寶明妙性。心性之爲體也。虗而通。寂而照。體性常
<lb ed="X" n="0074a18"/><lb ed="R128" n="0146b09"/>住。德量無邊。三諦圓融。一心具足。故輔行云。能觀
<lb ed="X" n="0074a19"/><lb ed="R128" n="0146b10"/>心性名上定。上定者名第一義。名爲佛性。名毗盧
<lb ed="X" n="0074a20"/><lb ed="R128" n="0146b11"/>遮那。卽此遮那性具三佛性。遮那徧故佛性亦徧。
<lb ed="X" n="0074a21"/><lb ed="R128" n="0146b12"/>故知三佛唯一刹那。三佛徧故刹那卽徧。此則三
<lb ed="X" n="0074a22"/><lb ed="R128" n="0146b13"/>諦妙性妙心也。虗曠言其性徧。是示體量也。廣大
<lb ed="X" n="0074a23"/><lb ed="R128" n="0146b14"/>悉備。圓徧諸法。無有方所。金剛錍云。非內外。徧虗
<lb ed="X" n="0074a24"/><lb ed="R128" n="0146b15"/>空。同諸佛。等法界。則知此心徧一切處也。包容言
<pb ed="X" xml:id="X74.1466.0074b" n="0074b"/>
<lb ed="X" n="0074b01"/><lb ed="R128" n="0146b16"/>其性具。是示體德也。良由此性具一切法。卽一切
<lb ed="X" n="0074b02"/><lb ed="R128" n="0146b17"/>法。包有萬德。靡所不容。故荆谿云。此徧性具諸佛
<lb ed="X" n="0074b03"/><lb ed="R128" n="0146b18"/>之身。一身一切身。如諸佛之感土。一土一切土。身
<lb ed="X" n="0074b04"/><lb ed="R128" n="0147a01"/>土相卽。身說土說。大小一多亦復如是。則知此心
<lb ed="X" n="0074b05"/><lb ed="R128" n="0147a02"/>具一切法也。楞嚴云。如意點容十方三世一切世
<lb ed="X" n="0074b06"/><lb ed="R128" n="0147a03"/>間出世間法。唯聖與凡無不包容盡其涯際。良以
<lb ed="X" n="0074b07"/><lb ed="R128" n="0147a04"/>卽心是法。卽法是心。芥子常納須彌。微塵本含法
<lb ed="X" n="0074b08"/><lb ed="R128" n="0147a05"/>界。皆悉當處全是心性故也。譬如函盖盛貯他物
<lb ed="X" n="0074b09"/><lb ed="R128" n="0147a06"/>之謂乎。故天台云。多所含容而無積聚。斯則如來
<lb ed="X" n="0074b10"/><lb ed="R128" n="0147a07"/>藏理亡泯。諸法雖亡而存。諸法宛爾。常空常假。雙
<lb ed="X" n="0074b11"/><lb ed="R128" n="0147a08"/>空雙照。二邊叵得。中道不存。是大涅槃。名秘密藏。
<lb ed="X" n="0074b12"/><lb ed="R128" n="0147a09"/>心性若爾。詎有穢之可捨。淨之可往乎。良以往來
<lb ed="X" n="0074b13"/><lb ed="R128" n="0147a10"/>取捨淨穢身土皆是法界。卽是妙心妙性。心性湛
<lb ed="X" n="0074b14"/><lb ed="R128" n="0147a11"/>然無一異相。彌陀依正全是自心。豈以心性復取
<lb ed="X" n="0074b15"/><lb ed="R128" n="0147a12"/>心性。譬如有人欲避虗空遠向他國。祇益疲勞。空
<lb ed="X" n="0074b16"/><lb ed="R128" n="0147a13"/>云何避。若其然者。則終日往來不移跬步。終日取
<lb ed="X" n="0074b17"/><lb ed="R128" n="0147a14"/>捨不步思惟。又復應知。往來取捨是緣生法。緣生
<lb ed="X" n="0074b18"/><lb ed="R128" n="0147a15"/>無性了不可得。故中論云。因緣生法卽空假中。又
<lb ed="X" n="0074b19"/><lb ed="R128" n="0147a16"/>云。諸法不自生。亦不從他生。不共不無因。是故說
<lb ed="X" n="0074b20"/><lb ed="R128" n="0147a17"/>無生。旣達三諦。復離四句。則往來之相取捨之心
<lb ed="X" n="0074b21"/><lb ed="R128" n="0147a18"/>無所寄矣。十疑論云。智者熾然求生淨土。達生體
<lb ed="X" n="0074b22"/><lb ed="R128" n="0147b01"/>不可得。是眞無生。此謂心淨則佛土淨。愚者爲生
<lb ed="X" n="0074b23"/><lb ed="R128" n="0147b02"/>所縛。聞生卽作生解。聞無生卽作無生解。不知生
<lb ed="X" n="0074b24"/><lb ed="R128" n="0147b03"/>卽無生。無生卽生。能如是解。念念進修。上品金臺
<pb ed="X" xml:id="X74.1466.0074c" n="0074c"/>
<lb ed="X" n="0074c01"/><lb ed="R128" n="0147b04"/>一生可獲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0074c02"/><lb ed="R128" n="0147b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0074c0201">是以擧念卽登於寶界。還歸地產之家鄕。彈指仰對
<lb ed="X" n="0074c03"/><lb ed="R128" n="0147b06"/>於慈容。實會天眞之父子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0074c04"/><lb ed="R128" n="0147b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0074c0401">是以乃承上之詞。擧念･彈指喩其疾速。還歸者。楞
<lb ed="X" n="0074c05"/><lb ed="R128" n="0147b08"/>嚴云。猶如有人因事遠遊。未得歸還明了其家。所
<lb ed="X" n="0074c06"/><lb ed="R128" n="0147b09"/>歸道路。地卽實相地。家卽法性家。天眞猶天然也。
<lb ed="X" n="0074c07"/><lb ed="R128" n="0147b10"/>父子者。生如來家爲法王子。亦可遠取大通佛所。
<lb ed="X" n="0074c08"/><lb ed="R128" n="0147b11"/>彌陀爲十六王子。時覆講法華經爲父子義。究論
<lb ed="X" n="0074c09"/><lb ed="R128" n="0147b12"/>其本。居實際地。住佛性家。則與彌陀久成父子。一
<lb ed="X" n="0074c10"/><lb ed="R128" n="0147b13"/>迷鄕土。父子頓乖。今旣了土唯心。悟佛卽性。猶在
<lb ed="X" n="0074c11"/><lb ed="R128" n="0147b14"/>不失。擧足下足豈越故鄕。念茲在茲常親慈父。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0074c12"/><lb ed="R128" n="0147b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0074c1201">幾生負德抂受沉淪。今日投誠必蒙拯濟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0074c13"/><lb ed="R128" n="0147b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0074c1301">幾生言其無始。負德語其起妄。本具三德。迷背不
<lb ed="X" n="0074c14"/><lb ed="R128" n="0147b17"/>覺。遂受生死。辜違父子之性德也。楞伽云。一切衆
<lb ed="X" n="0074c15"/><lb ed="R128" n="0147b18"/>生。從無始來生死相續。皆由不知常住眞心性淨
<lb ed="X" n="0074c16"/><lb ed="R128" n="0148a01"/>明體。用諸妄想。此相不眞。故有輪轉。又云。由諸衆
<lb ed="X" n="0074c17"/><lb ed="R128" n="0148a02"/>生違此本明。雖終日行而不自覺。枉入諸趣。必蒙
<lb ed="X" n="0074c18"/><lb ed="R128" n="0148a03"/>拯濟者。彌陀悟本。運同體悲。衆生迷強。受諸幻苦。
<lb ed="X" n="0074c19"/><lb ed="R128" n="0148a04"/>悲苦相對。感應道交。故楞嚴云。十方如來憐念衆
<lb ed="X" n="0074c20"/><lb ed="R128" n="0148a05"/>生。如母憶子。若子逃逝。雖憶何爲。子若憶母。如母
<lb ed="X" n="0074c21"/><lb ed="R128" n="0148a06"/>憶時。我今遭苦期心欲脫。必與彌陀悲體相冥。決
<lb ed="X" n="0074c22"/><lb ed="R128" n="0148a07"/>蒙拯拔。如人遇難求彼強援。必得脫免。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0074c23"/><lb ed="R128" n="0148a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0074c2301">三心圓發。一志西馳。盡來際以依承。歷塵劫而稱讚。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0074c24"/><lb ed="R128" n="0148a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0074c2401">三心卽上品上生中志誠心･深心･迴向發願心也。
<pb ed="X" xml:id="X74.1466.0075a" n="0075a"/>
<lb ed="X" n="0075a01"/><lb ed="R128" n="0148a10"/>志誠卽法身。深心卽般若。迴向卽解脫。三心實在
<lb ed="X" n="0075a02"/><lb ed="R128" n="0148a11"/>一念中具。全三是一。卽一而三。故云圓發。一志等
<lb ed="X" n="0075a03"/><lb ed="R128" n="0148a12"/>者。經云。應當專心繫念一處。想於西方。又云。當起
<lb ed="X" n="0075a04"/><lb ed="R128" n="0148a13"/>想念。正坐西向。心多馳散三昧難成。專想不移往
<lb ed="X" n="0075a05"/><lb ed="R128" n="0148a14"/>生易得。盡來際者。如華嚴中盛談來際卽實報土。
<lb ed="X" n="0075a06"/><lb ed="R128" n="0148a15"/>法性常住三際無餘。從今獲遇亘徹未來。決志親
<lb ed="X" n="0075a07"/><lb ed="R128" n="0148a16"/>承終無退轉。歷劫稱讚者。良以彌陀積劫勤求道
<lb ed="X" n="0075a08"/><lb ed="R128" n="0148a17"/>場。證得三身究顯萬德圓備。縱使辨才天女億劫
<lb ed="X" n="0075a09"/><lb ed="R128" n="0148a18"/>稱揚莫宣少分。應須諦了。能讚所讚皆是法界。名
<lb ed="X" n="0075a10"/><lb ed="R128" n="0148b01"/>徧虗空。一切衆生聞此偈句。十方諸佛受我詠讚。
<lb ed="X" n="0075a11"/><lb ed="R128" n="0148b02"/>於一言音演無量義。讚佛一德萬德溥收。四辨敷
<lb ed="X" n="0075a12"/><lb ed="R128" n="0148b03"/>陳不涉唇吻。八音競唱不落言詮。豁悟圓通。返聞
<lb ed="X" n="0075a13"/><lb ed="R128" n="0148b04"/>自性。如是讚嘆與不讚嘆更無異轍矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0075a14"/><lb ed="R128" n="0148b05"/>
<lb ed="X" n="0075a15"/><lb ed="R128" n="0148b06"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead><anchor xml:id="nkr_note_orig_0075001" n="0075001"/>無量壽佛讚註<note place="inline">終</note></cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0075a16"/>
<lb ed="X" n="0075a17"/>
<lb ed="X" n="0075a18"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1466-B</cb:mulu><head>No. 1466-B</head>
<lb ed="X" n="0075a19"/><lb ed="R128" n="0148b08"/><p xml:id="pX74p0075a1901">澤錄錄餘生。與世浮沉。烏知有所謂安養徑捷法門。
<lb ed="X" n="0075a20"/><lb ed="R128" n="0148b09"/>曩嘗<g ref="#CB00403">㳂</g>幹慈水。邂逅懸胥徐鑑者。精進此道。因得勸
<lb ed="X" n="0075a21"/><lb ed="R128" n="0148b10"/>發。自此幡然有驚。謝去塵緣。寓于滄洲之等觀。憶念
<lb ed="X" n="0075a22"/><lb ed="R128" n="0148b11"/>修習。朝夕不敢墮。寒暑不知變者。盖有秊矣。凡有禮
<lb ed="X" n="0075a23"/><lb ed="R128" n="0148b12"/>念。必先嚴誦　大智律師之讚語。續得拙庵度律師
<lb ed="X" n="0075a24"/><lb ed="R128" n="0148b13"/>註解斯文。文義明白。深恐湮沒。敬募同志用鏤諸板。
<pb ed="X" xml:id="X74.1466.0075b" n="0075b"/>
<lb ed="X" n="0075b01"/><lb ed="R128" n="0148b14"/>誓與見聞咸希極證。吁。唯心本性固人人之所具。敢
<lb ed="X" n="0075b02"/><lb ed="R128" n="0148b15"/>問諸人。十二時中所謂心所謂性是何面目。</p>
<lb ed="X" n="0075b03"/><lb ed="R128" n="0148b16"/><p xml:id="pX74p0075b0301">嘉定辛未秊夏月望唯心居士樓澤法名正因謹<g ref="#CB02494">䟦</g></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0075b04"/>
<lb ed="X" n="0075b05"/>
<lb ed="X" n="0075b06"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1466-C</cb:mulu><head>No. 1466-C</head>
<lb ed="X" n="0075b07"/><lb ed="R128" n="0149a01"/><p xml:id="pX74p0075b0701">予在唐之昔。雖見修淨業者盛誦大智律師之讚語。
<lb ed="X" n="0075b08"/><lb ed="R128" n="0149a02"/>未知拙庵宗師之有註。今祐公將來。文字之中偶得
<lb ed="X" n="0075b09"/><lb ed="R128" n="0149a03"/>此文。冀卽彫于板以廣其傳。適有僧覺住･淨光。平常
<lb ed="X" n="0075b10"/><lb ed="R128" n="0149a04"/>留心西方。卒見此文。感歎而舍淨財。命工開板。誓與
<lb ed="X" n="0075b11"/><lb ed="R128" n="0149a05"/>人人明于唯心本性。卽登寶刹矣。</p>
<lb ed="X" n="0075b12"/><lb ed="R128" n="0149a06"/><p xml:id="pX74p0075b1201">日本建保三年乙亥九月初三日入宋傳法比丘俊
<lb ed="X" n="0075b13"/><lb ed="R128" n="0149a07"/>芿謹識于洛東寶菩提之西軒也</p></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0072c0401" to="#end0072c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0073a1101" to="#end0073a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0073a1801" to="#end0073a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0073c1801" to="#end0073c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">悟</lem><rdg wit="#wit.orig">語</rdg></app>
<app from="#beg0073c2401" to="#end0073c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0074a0101" to="#end0074a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0074a0201" to="#end0074a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0074a0901" to="#end0074a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0074a1001" to="#end0074a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0075001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0075001">插入尾題</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0072c0401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0072c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0073a1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0073a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0073a1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0073a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0073c1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0073c1801">悟【CB】，語【卍續】</note>
<note n="0073c2401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0073c2401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0074a0101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0074a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0074a0201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0074a0201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0074a0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0074a0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0074a1001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0074a1001">己【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>